Blogs 2013

125 jaar Concertgebouw in Amsterdam

Amsterdam had heel wat te vieren in het jaar 2013. Vierhonderd jaar Amsterdamse grachten, de heropening van het Rijksmuseum, de 125e verjaardag van Het Concertgebouw en de 175e verjaardag van Artis.

Vlinderdruk

In het Nieuwjaarsgeschenk van 2013: Kinderboeken, de buitenkant en de binnenkant  staat op pagina 7 de term “vlinderdruk”, met een foto ter verduidelijking erbij. Hilda van den Helm en ik hebben bij het samenstellen van de lijst lang gezocht naar deze term in de handboeken, maar niets gevonden. We hebben dat toen zo omschreven:

De Beurs in Amsterdam

Honderd jaar geleden werd het huidige Beursgebouw in Amsterdam geopend, en sinds kort is dit centrum van de effectenhandel toegankelijk voor het publiek.  Koningin Maxima opende op 6 november een interactieve expositie, de Amsterdam Exchange Experience. Daarin wordt een beeld gegeven van vierhonderd jaar aandelenhandel in Nederland.

Kenau Simonsdochter Hasselaar

n de loop van de eeuwen is de eerste naam van deze strijdbare vrouw veranderd van betekenis: met Kenau wordt volgens de huidige woordenboeken een ‘bazig manwijf’ aangeduid, ‘een haaibaai, een helleveeg, een mannin’.  Strijdbaarheid wordt bij vrouwen blijkbaar weinig op prijs gesteld…

Rooms-katholieke beeldtaal

De najaarsstudiedag wordt op 9 november 2013 gehouden bij het Katholiek Documentatie Centrum in Nijmegen. Een mooie gelegenheid om bij Bijzondere Collecties van de UB Amsterdam eens nader te kijken naar een Rooms-katholiek kinderboek uit de jaren vijftig, getiteld Luistert naar Hem. Het is een boek dat op mijn RK lagere school werd gebruikt, en het heeft toen grote indruk op me gemaakt.

200 jaar Koninkrijk

Dit jaar wordt herdacht dat Nederland 200 jaar geleden haar onafhankelijkheid terugkreeg. Napoleon was verslagen, en prins Willem Frederik, de latere Koning Willem I, die in 1795 naar Engeland was gevlucht, werd gevraagd terug te keren naar Nederland. Op 30 november 1813 kwam hij op het strand van Scheveningen aan, waar hij door de bevolking welkom werd geheten.

Wonderen van dezen tijd

Tijdens de excursie van de SGKJ op 19 september 2013 naar verzamelaar Jan Anderson in Vlaardingen mochten we prachtige centsprenten en prentenboeken in de hand nemen en bekijken. Gezien de bescherming van het erfgoed in bibliotheken en musea is dat vaak niet meer mogelijk en moeten we genoegen nemen met een microfilm of een digitale weergave.

Het puttertje

In een interview met Donna Tartt, ter gelegenheid van haar nieuwe boek Het puttertje, staat dat in haar huis een poster hangt van het gelijknamige schilderij van Carel Fabritius (1622-1654). Het is een afbeelding van een distelvink met een ketting om zijn pootje. Dat schilderij ken ik, maar die ketting om het pootje, dat was ik even vergeten…

Ô Tyd! Ô Zeden! Welk een val : de jojo op achttiende-eeuwse centsprenten

De meeste mensen zullen niet weten dat de jojo al enkele eeuwen bestaat. In het onlangs verschenen boek Uit de plooi : de achttiende eeuw in beweging door Joost Rosendaal gaat een van de thema’s over dit kinderspeelgoed.

Holland in de jaren vijftig

De collectie prentenboeken van Atie Siegenbeek van Heukelom, geschonken aan Bijzondere Collecties van de UB Amsterdam, bevat veel bijzondere buitenlandse prentenboeken. Eén daarvan geeft een beeld van Nederland in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Jan de Hollande verscheen in de reeks Les albums du Père Castor bij uitgeverij Flammarion in Parijs, in 1954.

Slavernij

Het zal u niet ontgaan zijn: de herdenking van de opheffing van de slavernij, dit jaar 150 jaar geleden. Er zijn verschillende boeken over dit onderwerp verschenen en meerdere tentoonstellingen georganiseerd, onder andere bij Bijzondere Collecties op de Oude Turfmarkt in Amsterdam. Met afbeeldingen in boeken, met prenten en kaarten, en films waarin auteur en tentoonstellingsmaker Dirk J.

Rarekiek

Als gastmedewerker bij Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam, zie ik heel wat mooie kinderboeken. In Keetje’s liefste popje : een lees- en prenteboekje voor kleine, aardige meisjes (Hendrik Frijlink, 1831) viel een afbeelding in het bijzonder op, bij een verhaal over Emma die met haar moeder de kermis bezoekt.

Eppo Doeve

In een artikel in De Volkskrant van 20 juni 2013 wordt Eppo Doeve (1907-1981) een alleskunner, alleswiller en duivelskunstenaar genoemd. Hij maakte spotprenten, reclameaffiches, erotische tekeningen en portretten, boekomslagen, illustraties voor de Avrobode, en decors voor de theaterwereld. Ook ontwierp hij bankbiljetten.

Koning en koningin op kennismakingtour

De afgelopen tijd hebben we gezien hoe Willem Alexander en Maxima Nederland rond reizen om kennis te maken met de bevolking. Tussen 28 mei en 21 juni 2013 worden twee provincies op een dag  bezocht. Zo’n tour is niet nieuw, want al eerder werden dergelijke rondreizen door de Oranje’s gemaakt.

De Hieronymus van Alphenprijs 2013

Tijdens de feestelijke studiedag van de SGKJ is in de Openbare Bibliotheek Amsterdam op 25 mei de Hieronymus van Alphenprijs 2013 uitgereikt. De juryleden Toin Duijx, Helma van Lierop en Sanne Parlevliet hadden als laureaat Anne de Vries voorgesteld; een voorstel dat het bestuur van de SGKJ met enthousiasme heeft begroet en overgenomen.