Tijl Uilenspiegel op centsprenten

1. ICI-cliché. DE KLUCHTEGHE HISTORIE VAN UYL-SPIEGHEL. Prent met vals signatuur I.C.I. en dertig taferelen naar de Zuidnederlandse iconografie, waarschijnlijk van een cliché van het LDC-blok. Reproductie in Van Heurck en Boekenoogen 1910, p. 148.
geen exemplaar 
bekend
2. Groot. Weduwe G. de Groot, Amsterdam (1692-1717). Wonderbaerlijcke ende seltsame  Historie van Thijl ULENSPIEGEL. (vermoedelijke titel). 24 houtsneden. Van deze uitgever is een volksboek bekend met 24 illustraties, dat is gedrukt met de blokken die omstreeks 1770 door Pieter Koumans voor het drukken van een centsprent zijn gebruikt. Van de prent is geen exemplaar bekend.
3. LDC-blok. Onbekende Gentse (?)  uitgever uit 1724. ANNO DE KLUCHTEGHE HISTORIE VANUYLSPIEGEL M DCCXXIIII. 1 houtsnede met 30 afbeeldingen op 5 rijen met ingesneden onderschriften. Alleen 19e eeuwse afdrukken bekend van het houtblok gesigneerd LDC in Huis van Alijn (verzameling Vander Haeghen).
geen vindplaats
bekend
4. Muys. Nicolaas Muys (1704-1757). Hier heeft de Jeugd tot haar gerijf, Thyl Uylenspiegels Leven en bedrijf met 24 houtsnedes en onderschriften in boekdruk. Locatie onbekend, vermeld in De Meyer 1962, p. 238 en Van Veen 1984, lot 123.

 

 

5. Koumans. Pieter Koumans, Leeuwarden (1768). De Wonderlyke en Zeldzame Historie van THYL ULENSPIEGEL (ook met afwijkende titel). 25 houtsneden met gotische onderschriften in boekdruk. Locatie: RPKWaller L, NOM, Fries Museum (met datum), OKS.
Plaat 4 Kannewet 74.jpg (966372 bytes) 6. Kannewet 74. Joannes Kannewet, Amsterdam (1736-1780). Hier heeft de Jeugd tot haar gerijf, Thijl Uylenspiegels leven en bedrijf. Prent nr. 74 met 24 houtsneden op 6 rijen en gotische onderschriften in boekdruk. Locatie: RP Waller L, NOM, verzameling Borms-Koop.
Geen exemplaar 
bekend.

6a Lange. Jan de Lange sr. (1752-1787) Prent waarschijnlijk gedrukt met 20 houtsneden gebruikt als illustratie van het volksboek uit ca. 1760 (zie: Vriesema 25).

7. Egmont 13. Erve de Wed. van Egmont, Amsterdam (1761-1804). Leven en Daden van Thyl Ulenspiegel. Prent nr. 13 met 16 houtsneden op vier rijen met gotische onderschriften in boekdruk. De drukblokken zijn eerder gebruikt door Jan van Ghelen (III) in 1580. Locatie: RPK Waller E. Afgebeeld in Van Veen 1971.
8. Egmont 32. Erve de Wed. van Egmont, Amsterdam (1761-1804). Het Leeven van Thyl Ulenspiegel. Prent nr. 32 met 30 houtsneden op 6 rijen en onderschriften in boekdruk. Locatie: verzameling Boerma.
9. Putte 158. Erve Hendrik van der Putte, Amsterdam (ca. 1767-1788). Hier heeft de Jeugd tot haar geryf, Thyl Ulenspiegels Leven en Bedryf. Prent nr. 158 met 24 houtsneden op 6 rijen en onderschriften in boekdruk. Locatie: RPK Waller N.
10. Seydel 11. Johannes Seydel, Leeuwarden (1776-1813). De Wonderlyke en Zeldzaame Historie van THYL ULENSPIEGEL. Prent nr. 11 met 24 houtsneden op 6 rijen en onderschriften in boekdruk. Gedrukt met de drukblokken van Koumans met dezelfde onderschriften in iets gewijzigde volgorde. Locatie: RPK Waller 8, verzameling Borms-Koop.
11. Koene 8. Steven en W(?) Koene, Amsterdam (1781-1800). Hier kind’ren leeft ge in 't lang en breed | Al wat Thyl Uilenspiegel deed, [...]. Prent nr. 8 met 230 houtsneden op 5 rijen en 4-regelige verzen in boekdruk. Locatie: RPK Waller 5, NOM, Fries Museum (herdruk Barend Koene).

 

12. Stichter 123. Erfgenamen van de weduwe C. Stichter, Amsterdam (1781-1797). Tiel Uilenspiegel, in zyn leven,/Heeft zeer veel snaakery bedreeven [...]. Prent nr. 123 met 24 houtsneden door J. of A. Robyn en 2-regelige verzen in boekdruk. Locatie: RPK Waller X, NOM.

geen afbeelding
beschikbaar
13. Rynders 3. Erve H. Rynders, Amsterdam (1781-1831). Hier heeft de Jeugd tot haar gerijf / Thijl Uilenspiegels Leeven en Bedryf.  Prent nr. 3 met 24 houtsneden op 6 rijen en 2-regelige verzen in gotische boekdruk. De prent is een getrouwe copie van Kannewet 74 met nagenoeg gelijke teksten. Twee houtsneden, Tyl als torenwachter en Tyl als smid, zijn in spiegelbeeld gekopieerd. Locatie: RPK Waller T.
14. Rynders 45. Erve H. Rynders, Amsterdam (1781-1831). Hier kinderen leest ge in ’t lang en breed, |  Al wat Thyl Ulenlenspiegel (sic) deed, […]. Prent nr. 45 met 20 houtsneden op 5 rijen en 4-regelige verzen. Locatie: RPK Waller T, verzameling Borms-Koop.
Geen exemplaar bekend.

15 Lange Jan Hendrik de Lange (1787-1822) 20 hsnn. Waarschijnlijke herdruk  van de prent J. Lange sr (zie: Vriesema 50)


Geen exemplaar bekend. 

 

16 Lange Jan Hendrik de Lange 20 Prent waarschijnlijk gedrukt met de vernieuwde houtsneden van het volksboek (zie: Vriesema 60).

17. Thompson 1. Jacobus Thompson, Rotterdam (1791-1812). Tyl Uilenspiegel in zyn leven,/Heeft veel Snakery bedreven, […]. Prent nr. 1 op naam van de wederverkoper Hissink met 24 houtsaneden op 6 rijen en 2-regelige verzen. Locatie RPK Waller 9, UBA.
geen exemplaar bekend.

18 Tellier.  Prent van de drukker J.H. Tellier, Lier (?-1809). De houtblokken werden overgenomen door Brepols die er prenten mee drukte.

19. Noman 199. Johannes Noman, Zaltbommel (1814-1830). Uilenspiegel in zijn leven, Heeft zeer veel Snakery bedreven,... Prent nr. 199 op naam van de wederverkoper Schalekamp, Van de Grampel en Bakker met 24 houtsneden op 6 rijen en 2-regelige verzen. Locatie: verz. Borms-Koop, UBA.
geen afbeelding beschikbaar 20. Noman 359. Johannes Noman, Zaltbommel (1814-1830). Hier heeft de jeugd tot haar geryf, Thyl Uilenspiegels leven. Prent nr. 359 met 24 houtsneden. De prent is een copie van 6. (De Meyer 1962, p. 242 en 494). Locatie: Verzameling OKS Leeuwarden.
21. Lange 89. Jan de Lange jr., Deventer (1822-1849). Hier vindt de jeugd, tot haar gerijf, Tijl Uilenspiegels snaaksch bedrijf. Prent nr. 89 op naam van de wederverkoper Schalekamp, Van de Grampel en Bakker met 24 houtsneden op 6 rijen en 2-regelige verzen. Locatie RPK Waller M., verzameling Borms-Koop (kopie)
22. Brepols 31. Philippus Jacobus Brepols, Turnhout (1817-1833). UILE-SPIEGEL | THYL-CAPON. Prent nr. 31 met 20 houtsneden op 5 rijen met 2-regelige verzen in het Nederlands en het Frans. De prent is vermoedelijk gedrukt met houtblokken van J.H. Le Tellier uit Lier. Locatie: RPK Waller C1, verzameling Borms-Koop (herdruk).
23. Hoffers 23. T.C. Hoffers, Rotterdam (1820-1839).  Uilenspiegel was een guit, | En voerden vele grillen uit; […] Prent nr. 23 met 24 houtsneden op 6 rijen met 2-regelige verzen. Locatie: RPK Waller 4, verzameling Borms-Koop.
geen exemplaar bekend 24. Ulrich. Prent gedrukt door J.B. Ulrich (1818-1839) te Rotterdam met de houtblokken overgenomen van Hoffers. Van Ulrich is wel een volksboek bekend dat met deze houtsneden is geïllustreerd. Een prent is niet bekend maar hoogstwaarschijnlijk wel uitgegeven.

25. Mensing. Firma Mensing en Van Westreenen, Rotterdam (1821-1849). Het leven van Thijl Uilenspiegel. Prent nr. 44 met 24 houtsneden op 6 rijen met 2-regelige verzen. Locatie: verzameling Boerma, RPK Waller 7 (op naam Van Alphen).

vindplaats onbekend

26. Noman 290.  Johannes Noman en zoon, Zaltbommel (1830-1845). Dit is Thyl Uilenspiegels leven en bedryf. Prent nr. 290 op naam van wederverkoper T.J. Wijnhoven-Hendriksen met 24 houtsneden. Vermeld bij De Meyer (1962, p. 258); locatie onbekend.

27. Wijnhoven 38. T.J. Wijnhoven-Hendriksen, Rotterdam (ca. 1832-1849). Tijl Uilenspiegel was een guit, | Hij voerde menig schelmstuk uit [...]. Prent  nr. 38 met 24 houtsneden op 6 rijen is een getrouwe copie in spiegelbeeld van Hoffers 23. Locatie: NOM, verzameling Borms-Koop (met het adres van wederverkoper Burggraaff.
28. Staden 12. Firma van Staden en opvolgers, Amsterdam (na ca. 1840-1870). Tijl Uilenspiegel heeft in zijn leven/Al heel veel snakerij bedreven [...]. Prent nr. 12 met 20 houtsneden op 4 rijen met 2-regelige verzen gedrukt op machiaal vervaardigd papier. Locatie: RPK Waller W, NOM, verzameling Borms-Koop.
29. Glenisson 90. Firma Glenisson en Van Genechten, Turnhout (na 1840-1856).Gepaste boerterij mag, o Jeugd u vermaken/Doch volg geen guitentrek van Uilenspiegel op [...]. Prent nr. 90 met 24 houtsneden op 6 rijen is een getrouwe copie van Hoffers 23. Locatie  RPK Waller G, NOM, verzameling Borms-Koop.
30. Lutkie 8. Firma Lutkie en Cranenburg, ’s-Hertogenbosch (1848-1881). Uilenspiegel was een guit, / En voerde vele grillen uit […]. Prent nr. 8. Herdruk van Wijnhoven 38 met nagenoeg dezelfde teksten. Locatie: RPK Waller Z 2, verzameling Boerma (met handschrift: 1875)

31. Lutkie 53. Firma Lutkie en Cranenburg, ’s-Hertogenbosch (1848-1881). De historie van Tijl Uilenspiegel. Prent nr. 53. Verzameling Borms-Koop, ex. RP Waller Z 2/3 ‘Onbekend’

32. Oehmigke 43. Oehmigke & Riemschneider, Neu-Ruppin (1850-1860). Dolle streken van Tyl Uilenspiegel. Prent nr. 43 met 16 afbeeldingen in lithografie en 5-regelige onderschriften in het Nederlands. De prent nr. 1580 met dezelfde taferelen is opnieuw op steen getekend en alleen met Duitse tekst uitgegeven. Locatie: RPK Waller 12, Zeeuwse Bibliotheek.
33. Kok 45. Wed. C. Kok geb. Van Kolm, Amsterdam (1865-1871). Uilenspiegel was een guit, / En voerde vele grillen uit … Prent nr. 45 met 24 houtsneden op 6 rijen is een getrouwe copie van Hoffers 23. Locatie: RPK Waller 5]
34. Beersmans 21. Franciscus Beersmans, Turnhout (1866-1897). Gepaste boerterij mag u, o jeugd, vermaken,/Doch volg geen guitentrek van Uilenspiegel op [...]. Prent nr. 21 met 24 houtsneden op 6 rijen met 2-regelige verzen in het Nederlands en het Frans. De prent van Glenisson nr. 90 heeft als voorbeeld gediend. De Nederlandse teksten zijn vrijwel dezelfde. Opmerkelijk is dat de houtsneden beter zijn met meer details en invulling van de achtergrond dan bij Glenisson. Locatie: RPK Waller A, NOM, verzameling Boerma.

35. Funke 58. Georg Funke, Amsterdam (1866). Tafereelen uit Uilenspiegels leven. Prent nr. 58 in de serie Nieuwe Nederlandsche Kinderprenten met 7 taferelen in kleurenlithografie. Locatie: RPK Waller F1, UBA.

36. Hemeleers 159. M. Hemeleers-Van Houter, Schaarbeek (1870-1894). Tijl Uilenspiegel heeft in zijn leven, / Al eel veel snakerij bedreven. […]. Prent nr. 159 met 20 houtsneden op 4 rijen met 2-regelige verzen. Locatie: RPK Waller I, verzameling Boerma.

geen afbeelding beschikbaar 37. Pinot 596. Firma Olivier Pinot, Epinal (1874-1888). TIJL UILENSPIEGEL. Prent nr. 596 in de serie Nouvelle Imagerie d’Epinal met 16 afbeeldingen in lithografie en onderschriften in het Nederlands. Locatie: RPK Waller 12, verzameling Boerma.
38. Haan 58. Jan de Haan, Haarlem (1876-1903). Tafereelen uit Uilenspiegels leven. Prent nr. 58 is een identieke herdruk  van Funke 58. [2 ex. RP Waller F1].
39. Pellerin 11. Pellerin & Cie, Epinal (1888- ca.1900). TIJL UILENSPIEGEL. Prent nr.11 in de serie Prentjesdruk van Epinal met16 afbeeldingen in lithografie en onderschriften in het Nederlands. De prent is een identieke herdruk van Pinot 596. Locatie: RPK Waller Q.

40. Brepols 254. Brepols & Dierckx Zoon Turnhout (ca. 1900-1911). Comment Tiel L’Espiègle vola le Roi / Hoe Tijl Uilenspiegel den Koning bestal […]. Prent nr. 254 met 12 afbeeldingen in (chromo)lithografie en onderschriften in het Nederlands en het Frans. De prent geeft het beeldverhaal van één uilenspiegelhistorie. Locatie RP Waller C1, verzameling Borms-Koop, verzameling Boerma.

41. Brepols 7. Brepols & Dierckx Zoon, Turnhout (ca. 1900-1911). Tyl Uilenspiegel | Ulenspiegel. Turnhout: Brepols. Prent nr. 7 uit de nieuwe chromolithografische reeks met 16 afbeeldingen op 4 rijen met onderschriften in het Nederlands en het Frans. De prent is een getrouwe copie van Pinot 596. Locatie: RPK Waller C3, NOM, verzameling Borms-Koop.

Contact SGKJ: StichtingGKJ@gmail.com ; website: centsprenten@xs4all.nl.  © 2001-2015 A.G.J.M. Borms. Bijgewerkt op 29 juni 2015. Overname, kopiëren en downloaden voor niet-commercieel gebruik van teksten en afb. is toegestaan onder vermelding van bron SGKJ/AGJMBorms. De Stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur is een algemeen nut beogende instelling; bijdragen komen in aanmerking voor (verhoogde) belastingaftrek.